Wie juridische hulp nodig heeft maar over beperkte financiële middelen beschikt, kan in België rekenen op de bijstand van een pro deo advocaat. In dat geval neemt de overheid de kosten van de advocaat volledig of gedeeltelijk op zich. Het is een essentieel recht om ervoor te zorgen dat iedereen, ongeacht zijn of haar bankrekening, toegang heeft tot het gerecht. Goed nieuws voor wie voorheen net uit de boot viel: vanaf 1 maart 2026 worden de inkomensgrenzen voor deze juridische tweedelijnsbijstand opnieuw aangepast, waardoor een grotere groep mensen aanspraak kan maken op kosteloze hulp.
De toegang tot een pro deo advocaat wordt bepaald door uw netto maandinkomen en uw gezinssituatie. Er wordt daarbij een onderscheid gemaakt tussen volledige kosteloosheid, waarbij u niets betaalt, en gedeeltelijke kosteloosheid, waarbij u een beperkte eigen bijdrage levert. Voor alleenstaanden ligt de grens voor volledige kosteloosheid vanaf 1 maart 2026 op een netto maandinkomen van maximaal 1.612 euro. Wie tussen de 1.612 euro en 1.920 euro verdient, komt in aanmerking voor gedeeltelijke bijstand.
De meest opvallende wijziging zit echter in de berekening voor gezinnen. Voor wie gehuwd is, samenwoont of alleenstaande is met personen ten laste, wordt gekeken naar het gezinsinkomen. De basisgrens voor volledige kosteloosheid bedraagt hier 1.920 euro netto per maand, maar dit bedrag wordt verhoogd per persoon die u ten laste heeft. Vanaf 1 maart 2026 stijgt dit extra bedrag per persoon ten laste naar 362,31 euro. Dit is een rechtstreeks gevolg van de indexering van het leefloon. In de praktijk betekent dit dat een gezin met twee personen ten laste voortaan tot een gezinsinkomen van 2.644,62 euro recht kan hebben op een volledig gratis advocaat. Voor gedeeltelijke kosteloosheid liggen die grenzen uiteraard nog een stuk hoger, waarbij een gezin met drie personen ten laste zelfs tot een inkomen van ruim 3.312 euro ondersteuning kan krijgen.
Lees meer: Pro deo bijstand
Deze verhoging is een belangrijke stap omdat het de drempel naar de rechtbank verlaagt. Veel mensen die werken tegen een bescheiden loon of die een gezin moeten onderhouden, vallen vandaag vaak net boven de strikte grenzen, terwijl de kosten van een juridische procedure voor hen toch onbetaalbaar blijven. Door de grenzen op te trekken, krijgen zij nu de ademruimte om hun rechten te verdedigen zonder financiële kopzorgen.
Het aanvragen van dergelijke bijstand hoeft niet ingewikkeld te zijn. Hoewel de regels technisch lijken, hoeft u dit niet zelf uit te zoeken. Bij een eerste contact met het kantoor bekijken we samen uw situatie. Het volstaat meestal om uw laatste drie inkomensbewijzen of uitkeringsfiches mee te brengen. Wij begeleiden u vervolgens bij de formele aanvraag bij het Bureau voor Juridische Bijstand. Zelfs als u net boven de nieuwe grenzen uitkomt, loont het de moeite om contact op te nemen. In dergelijke gevallen kunnen we vaak een forfaitaire intakekost of een haalbare regeling afspreken, zodat u alsnog de professionele hulp krijgt die u nodig heeft.