Sturen onder invloed van drugs: boete, rijverbod en juridische verdediging

Het besturen van een voertuig onder invloed van drugs zoals cannabis, cocaïne, amfetaminen of MDMA wordt beschouwd als een ernstige inbreuk op de verkeersveiligheid. Hieronder wordt uiteengezet welke straffen opgelegd kunnen worden volgens artikel 37bis en artikel 42 van de Wegverkeerswet. Eveneens wordt verduidelijkt waarom het inschakelen van een gespecialiseerde advocaat essentieel kan zijn.

Wat zegt de wet?

In België geldt een nultolerantie voor drugs in het verkeer. Wanneer een positieve speekselanalyse wordt vastgesteld, kunnen onmiddellijke sancties zonder uitzonderingen worden opgelegd. Artikel 42 van de Wegverkeerswet laat bovendien toe dat het recht tot sturen levenslang vervalt indien men lichamelijk of geestelijk ongeschikt wordt geacht.

Strafmaat en verzwaring bij recidive

• Een eerste overtreding kan worden bestraft met een geldboete van €1.600 tot €16.000 en een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar. Ook verbeurdverklaring van het voertuig is mogelijk.
• Bij herhaling binnen drie jaar kan een gevangenisstraf van 1 maand tot 2 jaar worden opgelegd, een boete van €3.200 tot €40.000 en een rijverbod van minstens 3 maanden tot 5 jaar. In die gevallen wordt het herstel van het rijbewijs afhankelijk gemaakt van het slagen in herstelexamens.
• Bij weigering van een speeksel- of bloedtest kunnen dezelfde straffen worden opgelegd als bij een positieve test.
• Voor beginnende bestuurders (minder dan 2 jaar in het bezit van een rijbewijs) geldt automatisch een bijkomende sanctie met rijverbod en herexamens.

Verlenging onmiddellijke intrekking: 15 tot 105 dagen

Op basis van een positieve speekseltest kan een periode van onmiddellijke intrekking van 15 dagen worden opgelegd. Het Parket kan, indien aanwijzingen bestaan van regelmatig gebruik van drugs, de Politierechtbank binnen die termijn verzoeken om de periode van onmiddellijke intrekking te verlegen met maximaal twee keer drie maand. Dit is meteen ook de reden waarom de onmiddellijke bijstand van een advocaat in dergelijke zaken absoluut aanbevolen is.

Controleprocedure in de praktijk

De vaststellingen worden uitgevoerd aan de hand van een checklist met uiterlijke kenmerken van drugsgebruik. Indien voldoende tekenen aanwezig zijn, wordt een speekseltest afgenomen. Wanneer deze positief blijkt, wordt een bloedstaal geanalyseerd. Het rijbewijs wordt doorgaans onmiddellijk voor 15 dagen (tot 105 dagen) ingetrokken. Bij bevestiging van het gebruik volgt meestal een dagvaarding voor de politierechtbank. Ook verbeurdverklaring van het voertuig behoort tot de mogelijkheden.

Waarom juridische bijstand essentieel is

In dergelijke dossiers kan juridische bijstand het verschil maken. Een gespecialiseerde advocaat kan:

• Nakijken of de controleprocedures correct werden toegepast;
• Pleiten voor strafvermindering of alternatieve sancties;
• Verweer voeren tegen toepassing van artikel 42 (levenslang rijverbod);
• De rechtsbijstandsverzekering aanspreken zodat de kosten kunnen worden vergoed.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat gebeurt er bij een positieve speekseltest?

Het rijbewijs wordt meestal onmiddellijk ingetrokken voor 15 (tot 105) dagen. Indien een bloedanalyse de positieve speekseltest bevestigt, volgt doorgaans een dagvaarding voor de politierechtbank.

Kan een rijverbod levenslang duren?

Ja, volgens artikel 42 Wegverkeerswet kan het recht tot sturen levenslang vervallen indien men ongeschikt wordt geacht om een voertuig te besturen. Herstel kan enkel na medisch en psychologisch bewijs van geschiktheid.

Wat indien de speekseltest onterecht positief was?

Er kan een tegenanalyse worden aangevraagd binnen 14 dagen na de kennisgeving van het resultaat. Een advocaat kan hierbij assisteren.

Is het mogelijk om de straf te verminderen?

Ja, met juridische bijstand kan een pleidooi gevoerd worden voor strafvermindering, alternatieve straffen of (gedeeltelijk) uitstel van het rijverbod.

Wat zijn de kosten van juridische bijstand?

Vaak worden deze kosten gedekt door de rechtsbijstandsverzekering die verbonden is aan het voertuig.

Wat als een speeksel- of bloedtest wordt geweigerd?

Bij een weigering kunnen dezelfde sancties worden opgelegd als bij een positieve test.

Wat is de invloed op het strafregister?

Een veroordeling wegens sturen onder invloed van drugs wordt opgenomen in het strafregister en kan gevolgen hebben voor werk of verzekering.

Mag een voertuig verbeurd worden verklaard?

Ja, bij ernstige of herhaalde inbreuken kan het voertuig verbeurd verklaard worden.

Gelden er zwaardere straffen voor jonge bestuurders?

Ja, jonge bestuurders riskeren bijkomende verplichtingen zoals herexamens alvorens het rijbewijs wordt teruggegeven.

Wanneer wordt het rijbewijs teruggegeven na een veroordeling?

Na het vervullen van alle opgelegde voorwaarden: betaling van de boete, afloop van het rijverbod en slagen in eventuele herstelexamens.